คลายข้อสงสัย! เหตุใด ‘สมเด็จพระนารายณ์’ ทรงโปรดประทับอยู่ ‘ลพบุรี’ มากกว่า ‘อยุธยา’

สำหรับแฟนละคร บุพเพสันนิวาส ที่เรื่องราวกำลังเข้มข้นเข้าทุกขณะ สถานการณ์เริ่มอิงกับประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นจริงมากขึ้นเรื่อยๆ และหลายคนอาจมีข้อสงสัยว่า เหตุใดบ่อยครั้งที่สมเด็จพระนารายณ์ทรงประทับหรือเรียกให้ขุนนางไปประชุมกันที่ วังลพบุรี หรือ พระนารายญ์ราชนิเวศน์

บทความ "เมืองลพบุรีในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มุมมองทางจิตวิทยาประวัติศาสตร์ (Psychohistory Viewpoint)" โดยกิติกร มีทรัพย์ นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ 2561 อธิบายไว้ว่า การประทับที่เมืองหลวง แม้ในวังหน้าทำให้ทรงระแวงภัยไม่เป็นสุข แชร์แวสเล่าว่า สมเด็จพระนารายณ์ประทับอยู่อยุธยา เมืองที่ให้ความรู้สึกอึดอัดไม่เป็นอิสระเช่นเดียวกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ประทับอยู่ที่ปารีส โปรดแวร์ซายส์ เพราะให้ความรู้สึกปลอดโปร่งกว่า สบายกว่า สมเด็จพระนารายณ์โปรดลพบุรีเพราะคลายความอึดอัด ความเครียด ไกลจากกลุ่มกบฏ ซึ่งได้แก่บรรดาพระอนุชา พระประยูรญาติ กลุ่มขุนนาง และพระสงฆ์บางส่วน

ลพบุรี ในมุมมองทางภูมิศาสตร์ เป็นเมืองดอนน้ำท่วมไม่ถึง อุดมด้วยทุ่งหญ้า ป่า ทะเล และทิวเขา เหมาะกับการล่าสัตว์ต่างๆ และการจับช้าง เชื่อกันว่าตำราขี่ช้างของสมเด็จพระนารายณ์ที่ระบุรายละเอียดของการจับช้างชนิดต่างๆ และการขี่ช้างแบบต่างๆ รวมทั้งการควบคุมช้าง เกิดขึ้นในห้วงเวลานี้ ลพบุรีมีสภาพภูมิศาสตร์เหมาะในเชิงยุทธศาสตร์ด้วย คือเรือใหญ่กินน้ำลึกขึ้นไปไม่ถึง ด้วยในปีนั้น 2207 อยุธยามีปัญหากับฮอลันดาเรื่องการค้า และเวลานั้นฮอลันดามีอำนาจทางทะเลมาก ลพบุรีจึงมีสภาพปลอดการรุกรานจากฮอลันดา โดยสรุปก็คือ ลพบุรีปลอดภัยจากการบุกรุกจากภายนอกและแม้แต่กลุ่มกบฏจากภายใน รวมทั้งให้ความรู้สึกลึกๆ ว่าอบอุ่นเป็นสุขและปลอดภัย

ที่มา khaosod